Aynı kimyasal, susuz ve hidrat formlarında satılabilir. Bu formların kilogramı aynı miktarda madde içermez. Örneğin bir ton magnezyum sülfat heptahidratın yaklaşık yarısı sudur. Teklif karşılaştırırken, reçete hazırlarken ve sipariş verirken form belirtilmezse yanlış ürün alınabilir ya da fiyatlar yanıltıcı olabilir.
Hidrat nedir?
Hidratlar, kristal yapısında belirli oranda su (kristal suyu) bulunduran tuzlardır. Formülde nokta ile gösterilir; örneğin MgSO₄·7H₂O, her formül biriminde 7 su molekülü olduğunu belirtir. Kristal suyu ürünün bir parçasıdır; nem ya da safsızlık değildir. Susuz (anhidrit) formda ise bu su yoktur. Her formun ayrı bir CAS numarası vardır (bkz. CAS numarası rehberi).
Sık kullanılan formlar ve etken madde oranı
"Susuz eşdeğeri", hidratın kilogramında bulunan susuz maddenin oranıdır. Son sütun, 1 kg susuz maddenin karşılığı olan hidrat miktarını gösterir. Hesaplamalar molekül ağırlıklarına dayanır.
| Madde | Form | CAS | Susuz eşdeğeri | 1 kg susuz için |
|---|---|---|---|---|
| Kalsiyum klorür | Susuz, CaCl₂ | 10043-52-4 | %100 | 1,00 kg |
| Dihidrat, CaCl₂·2H₂O | 10035-04-8 | %75,5 | 1,32 kg | |
| Magnezyum sülfat | Susuz, MgSO₄ | 7487-88-9 | %100 | 1,00 kg |
| Heptahidrat, MgSO₄·7H₂O | 10034-99-8 | %48,8 | 2,05 kg | |
| Magnezyum klorür | Susuz, MgCl₂ | 7786-30-3 | %100 | 1,00 kg |
| Hekzahidrat, MgCl₂·6H₂O | 7791-18-6 | %46,8 | 2,14 kg | |
| Sodyum sülfat | Susuz, Na₂SO₄ | 7757-82-6 | %100 | 1,00 kg |
| Dekahidrat, Na₂SO₄·10H₂O | 7727-73-3 | %44,1 | 2,27 kg | |
| Sodyum karbonat | Susuz, Na₂CO₃ (soda) | 497-19-8 | %100 | 1,00 kg |
| Dekahidrat, Na₂CO₃·10H₂O | 6132-02-1 | %37,0 | 2,70 kg | |
| Sodyum asetat | Susuz, CH₃COONa | 127-09-3 | %100 | 1,00 kg |
| Trihidrat, CH₃COONa·3H₂O | 6131-90-4 | %60,3 | 1,66 kg | |
| Çinko sülfat | Susuz, ZnSO₄ | 7733-02-0 | %100 | 1,00 kg |
| Monohidrat, ZnSO₄·H₂O | 7446-19-7 | %90,0 | 1,11 kg | |
| Heptahidrat, ZnSO₄·7H₂O | 7446-20-0 | %56,1 | 1,78 kg | |
| Bakır sülfat | Susuz, CuSO₄ | 7758-98-7 | %100 | 1,00 kg |
| Pentahidrat, CuSO₄·5H₂O | 7758-99-8 | %63,9 | 1,56 kg | |
| Demir(II) sülfat | Susuz, FeSO₄ | 7720-78-7 | %100 | 1,00 kg |
| Heptahidrat, FeSO₄·7H₂O | 7782-63-0 | %54,6 | 1,83 kg |
Fiyatlar nasıl karşılaştırılır?
Farklı formlardaki teklifleri karşılaştırmak için her teklifin fiyatını susuz eşdeğerine bölün:
Susuz bazda fiyat = Ton fiyatı ÷ Susuz eşdeğeri
Örnek: Magnezyum sülfat heptahidratın tonu 100 birim ise, susuz bazda fiyatı 100 ÷ 0,488 ≈ 205 birimdir. Susuz magnezyum sülfat teklifi 205 birimin altındaysa etken madde başına daha ucuzdur.
Ticari ürünlerde gerçek içerik, ürünün analiz değerine (assay) göre değişir. Hesabı sertifikadaki değerle yapın. Örneğin kalsiyum klorür genellikle iki tipte satılır: pul ürün yaklaşık %74–77 CaCl₂ (dihidrat ağırlıklı), granül veya toz ürün yaklaşık %94–97 CaCl₂ (susuz ağırlıklı) içerir.
Hangi form ne zaman seçilir?
- Navlun ve depolama: Hidrat formunda suyun da taşıma ücretini ödersiniz. Navlunun maliyette büyük pay tuttuğu uzak mesafeli ithalatta susuz form avantajlı olabilir; karşılaştırmayı susuz bazda fiyat ve navlunla birlikte yapın.
- Nem çekme: Susuz formların çoğu ortamdaki nemi hızla çeker ve topaklanabilir. Ambalajı kapalı tutun ve kuru ortamda saklayın. Kurutucu (desikant) olarak susuz form tercih edilir.
- Çözünme ısısı: Susuz kalsiyum klorür ve magnezyum sülfat suda çözünürken ısı açığa çıkarır. Büyük miktarları suya kontrollü ekleyin.
- Reçete uyumu: Formülasyon veya proses talimatı hangi forma göre yazıldıysa o formu kullanın. Başka bir formla değiştirirseniz miktarı tablodaki orana göre yeniden hesaplayın.
- Kullanım kolaylığı: Bakır sülfat pentahidrat ve demir(II) sülfat heptahidrat gibi bazı hidratlar kolay çözünür ve tarım ile su arıtmada yaygın kullanılan ticari formlardır.
Sipariş ve teklif talebinde
- Ürün adıyla birlikte formu, formülü ve CAS numarasını yazın; örneğin "Magnezyum sülfat heptahidrat, MgSO₄·7H₂O, CAS 10034-99-8".
- Minimum içeriği hangi bazda istediğinizi belirtin: ürün olduğu gibi mi, susuz bazda mı?
- Teslimde analiz sertifikasını (CoA) kontrol edin; assay değerinin hangi formun cinsinden verildiğine bakın (bkz. SDS, CoA ve TDS rehberi).
Endüstriyel ürünler Teklif isteyin