Бір өнімге берілген екі ұсыныстың жеткізу шарттары әртүрлі болса, оларды салыстыру мүмкін емес. Жеткізу шарты фрахтты, сақтандыруды және кедендік ресімдеуді кім төлейтінін және жүк зақымданса тәуекелді кім көтеретінін анықтайды. Бұл нұсқаулықта химиялық өнім сатып алуда жиі қолданылатын жеткізу шарттары қысқаша берілген.
Incoterms деген не?
Incoterms® — Халықаралық сауда палатасы (ICC) шығаратын және халықаралық саудада сатушы мен сатып алушының міндеттерін анықтайтын ережелер. Қолданыстағы нұсқасы — Incoterms® 2020. Әр ереже екі нәрсені нақтылайды: шығын қай жерде ауысады және тәуекел қай жерде ауысады. Ұсыныс пен келісімшартта ереже, нұсқа және орын бірге жазылуы керек, мысалы "CFR Jebel Ali, Incoterms® 2020".
Жеткізу шарттары қысқаша
| Ереже | Сатушы не істейді? | Тәуекел сатып алушыға қашан ауысады? | Көлік |
|---|---|---|---|
| EXW Ex Works | Тауарды өз кәсіпорнында дайындайды; тиеу және экспорттық кеден кірмейді | Тауар сатушының кәсіпорнында сатып алушының қарамағына берілгенде | Кез келген |
| FCA Free Carrier | Тауарды сатып алушының тасымалдаушысына тапсырады; экспорттық кеденді ресімдейді | Тасымалдаушыға тапсырғанда | Кез келген |
| FOB Free On Board | Тауарды жөнелту портында кемеге тиейді; экспорттық кеденді ресімдейді | Тауар кемеге тиелгенде | Теңіз |
| CFR Cost and Freight | FOB сияқты, қосымша межелі портқа дейінгі фрахтты төлейді | Тауар жөнелту портында кемеге тиелгенде | Теңіз |
| CIF Cost, Insurance and Freight | CFR сияқты, қосымша сатып алушы үшін ең аз қамтылған сақтандыру жасайды | Тауар жөнелту портында кемеге тиелгенде | Теңіз |
| DAP Delivered at Place | Тауарды межелі орынға жеткізеді; түсіру және импорттық кеден сатып алушыда | Межелі орында, түсіруге дайын болғанда | Кез келген |
| DDP Delivered Duty Paid | DAP сияқты, қосымша импорттық кеденді ресімдеп, баждарды төлейді | Межелі орында, түсіруге дайын болғанда | Кез келген |
Назар аударатын тұстар
- CFR мен CIF-те фрахт сатушыда, ал тәуекел сатып алушыда. Сатушы межелі портқа дейін фрахтты төлейді, бірақ тәуекел тауар жөнелту портында кемеге тиелгенде сатып алушыға ауысады. Жолдағы зақым сатып алушының тәуекелінде, сондықтан сақтандыру маңызды.
- CIF-тегі сақтандыру ең аз қамтылған. Incoterms® 2020 бойынша CIF-те сатушы тек ең тар қамтуды (Institute Cargo Clauses C) жасауға міндетті. Кеңірек қамту қажет болса, келісімшартта бөлек көрсетілуі керек.
- EXW-де экспорттық кеден сатып алушыда. Шетелдік сатып алушыға сатушы елінде экспорттық рәсімдерді жүргізу көбіне қиын. Бұл жағдайда FCA ыңғайлырақ.
- Контейнерлік жүкте FOB орнына FCA. Контейнерлер әдетте кемеге тиелмей тұрып терминалда тапсырылады; бұл жағдайда ICC FCA-ны ұсынады.
- DDP межелі елдің баждарын сатушыға жүктейді. Экспортта сатушының импорттаушы елде кедендік ресімдеу жүргізуі сирек ыңғайлы, сондықтан DDP сирек қолданылады.
Химиялық өнімдерге қатысты қосымша мәселелер
Қауіпті химиялық заттар көлік түріне қарай жеке ережелерге бағынады: теңізде IMDG, әуеде IATA DGR, автожолда ADR. UN нөмірі, қауіптілік сыныбы және орау тобы SDS-тің 14-бөлімінде көрсетіледі және тасымалдаушы алдымен сұрайтын мәліметтер осылар (SDS, CoA және TDS нұсқаулығын қараңыз). Кейбір бағыттарда қауіпті жүктер қосымша төлем мен ұзағырақ мерзімді талап етуі мүмкін; ұсыныстарды салыстырғанда мұны ескеріңіз.
Қайсысын таңдау керек?
- Өз экспедиторыңыз болса: FCA (контейнер) немесе FOB (үйінді/конвенционалды жүк).
- Бағаның өз портыңызға дейін болғанын қаласаңыз: CFR; сақтандыруды да сатушы жасаса, CIF.
- Есікке дейін жеткізуді қаласаңыз: DAP; импорттық кеден мен баждар сізде қалады.
- Ұсыныстарды салыстырғанда: барлығын бірдей жеткізу шартына және бірдей орынға келтіріңіз.
Incoterms® ережелері меншік құқығының ауысуын, төлем шарттарын және дауларды шешуді реттемейді; олар сату келісімшартында бөлек көрсетілуі керек.
Өнімдерді қарау Ұсыныс сұрау