Bir xil kimyoviy modda turli darajalarda va turli narxlarda sotiladi. To‘g‘ri darajani tanlash natijalaringiz ishonchliligiga ham, byudjetingizga ham ta’sir qiladi. Ushbu qo‘llanmada eng ko‘p uchraydigan darajalar va har biri qachon yetarli ekani qisqacha bayon qilingan.
Daraja nima uchun muhim?
Kimyoviy moddaning darajasi uning tozaligini, tarkibidagi aralashmalarning yuqori chegaralarini va qanday sinovlardan o‘tganini ko‘rsatadi. Tahliliy o‘lchovda aralashma natijani bevosita buzishi mumkin; oddiy laboratoriya ishida esa eng yuqori daraja ko‘pincha ortiqcha xarajatdir.
Darajalar qisqacha
| Daraja | To‘liq nomi | Nimani anglatadi | Odatiy qo‘llanilishi |
|---|---|---|---|
| AR | Analytical Reagent | Yuqori tozalik; aralashma chegaralari har bir mahsulot uchun ko‘rsatilgan | Miqdoriy tahlil, titrlash, sifat nazorati |
| GR | Guaranteed Reagent | Ayrim ishlab chiqaruvchilar tahliliy daraja uchun ishlatadigan nom; amalda AR bilan bir xil maqsad | Tahliliy ishlar |
| LR | Laboratory Reagent | Umumiy laboratoriya tozaligi; spetsifikatsiyasi AR’ga nisbatan kengroq | Sifat sinovlari, ta’lim, namuna tayyorlash, sintez |
| HPLC | High Performance Liquid Chromatography | Xromatografiya uchun; UB yutilishi past, qoldig‘i kam, filtrlangan | HPLC harakatchan fazasi, aniq xromatografik tahlil |
AR va GR: tahliliy ish uchun
Tahliliy darajadagi mahsulotlarda asosiy komponentning tozaligi hamda xlorid, sulfat, og‘ir metallar kabi aralashmalarning ruxsat etilgan eng yuqori miqdorlari alohida ko‘rsatiladi. Titrlash, standart eritma tayyorlash va sifat nazorati tahlillari uchun to‘g‘ri tanlov shu. Yirik ishlab chiqaruvchilarda “GR” va “for analysis” belgilari ham shu maqsadga mos keladi.
LR: kundalik laboratoriya ishi uchun
LR darajasi sifat sinovlari, o‘quv laboratoriyalari, namuna tayyorlash va sintez kabi iz miqdordagi aralashmalar natijaga ta’sir qilmaydigan ishlar uchun tejamkor tanlovdir. Miqdoriy tahlilda foydalanish tavsiya etilmaydi.
HPLC: xromatografiya uchun
HPLC darajasidagi erituvchilar (asetonitril, metanol, suv va boshqalar) nafaqat toza, balki xromatografiyaga moslab tayyorlanadi: UB yutilishi past, bug‘latishdan keyingi qoldiq kam va zarrachalardan filtrlangan. AR darajasidagi erituvchi toza bo‘lsa ham, HPLC detektorida bazaviy chiziq shovqini va “soxta” cho‘qqilar hosil qilishi mumkin.
Yorliqda uchraydigan boshqa belgilar
- ACS: Amerika Kimyo Jamiyati spetsifikatsiyasiga mos keladi.
- Ph. Eur., USP, BP: Yevropa, AQSh yoki Britaniya farmakopeyasiga mos; farmakopeya usullari bilan dori sifatini nazorat qilishda talab qilinadi.
- Pure / Extra Pure: to‘liq tahliliy spetsifikatsiya o‘rniga umumiy tozalik ma’lumoti berilgan toza mahsulot.
- Pract. / Tech.: tozalik hal qiluvchi bo‘lmagan ishlar uchun amaliy yoki texnik daraja.
Daraja nomlari ishlab chiqaruvchiga qarab farq qilishi mumkin. Aniq qiymatlar uchun har doim mahsulotning Tahlil sertifikati (CoA) va spetsifikatsiyasiga qarang.
Tezkor tanlov
- Natija raqamli qiymatmi (konsentratsiya, miqdor)? → AR / GR
- HPLC tizimida ishlatiladimi? → HPLC darajasi
- Sifat sinovi, ta’lim, tozalash yoki sintezmi? → odatda LR yetarli
- Farmakopeya usulida dori sifati nazoratimi? → Ph. Eur. / USP / BP belgili mahsulot
Laboratoriya kimyoviy moddalari Merck & Sigma katalogi Taklif so‘rash